Doanh Nghiệp Ký Hợp Đồng Nào Bắt Buộc Đóng BHXH?

Việc xác định Doanh Nghiệp Ký Hợp Đồng Nào Bắt Buộc Đóng BHXH là một trong những nghiệp vụ mà bất kỳ kế toán hay quản lý nhân sự nào cũng cần nắm vững để đảm bảo an toàn pháp lý cho đơn vị.

Dựa trên các quy định mới nhất của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2025) áp dụng cho bối cảnh năm 2026 hiện nay, Lê Ánh HR sẽ chia sẻ chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Điều kiện hợp đồng bắt buộc đóng BHXH là gì?

Nhiều HR làm nghề thường nhầm lẫn rằng nếu ký hợp đồng dịch vụ, hợp đồng cộng tác viên hay hợp đồng khoán việc thì sẽ mặc nhiên được miễn đóng bảo hiểm xã hội.

Tuy nhiên, theo quy định mới, cơ quan chức năng sẽ không chỉ nhìn vào tên gọi trên giấy tờ.

Nếu một thỏa thuận dù mang tên gọi gì nhưng có đủ ba yếu tố: có trả công/tiền lương, có sự quản lý, điều hành và giám sát của một bên, thì đó chính là quan hệ lao động và phát sinh nghĩa vụ Bắt Buộc Đóng BHXH. Do đó, thay vì cố gắng lách bằng tên gọi, doanh nghiệp cần tập trung vào việc xác định đúng thời hạn và đối tượng thực tế.

>>>>> Xem nhiều: Khóa học hành chính nhân sự tại Hà Nội

2. 3 nhóm hợp đồng lao động phổ biến phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc

Dưới đây là các loại hợp đồng mà doanh nghiệp ký kết chắc chắn phải thực hiện trích nộp bảo hiểm theo quy định hiện hành:

a. Hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên

Tất cả người lao động là công dân Việt Nam làm việc theo hợp đồng không xác định thời hạn hoặc xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên đều thuộc diện bắt buộc tham gia.

Đây là điểm quan trọng vì trước đây mức trần thường là 03 tháng, nhưng hiện nay dù chỉ làm ngắn hạn từ 01 tháng, HR đã phải báo tăng bảo hiểm ngay.

b. Hợp đồng lao động đối với người làm việc không trọn thời gian

Người làm việc bán thời gian (part-time) vẫn phải đóng bảo hiểm nếu mức tiền lương tháng bằng hoặc cao hơn mức tiền lương làm căn cứ đóng thấp nhất (tương đương mức tham chiếu 2.340.000 đồng hiện nay).

Như vậy, nếu nhân viên part-time của bạn nhận lương từ 2.340.000 đồng/tháng trở lên, doanh nghiệp vẫn phải thực hiện nghĩa vụ như nhân viên chính thức.

c. Hợp đồng lao động với người làm giúp việc gia đình

Khác với trước đây, Luật mới đã đưa người giúp việc gia đình có hợp đồng từ 01 tháng trở lên vào nhóm đối tượng phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc để đảm bảo quyền lợi an sinh lâu dài cho họ.

3. Quy định mới về người quản lý doanh nghiệp không hưởng lương

Kể từ ngày 01/7/2025, người quản lý doanh nghiệp, bao gồm: Chủ tịch Hội đồng quản trị, thành viên Hội đồng quản trị, Giám đốc, Tổng giám đốc, kiểm soát viên... dù không hưởng tiền lương vẫn thuộc diện Bắt Buộc Đóng BHXH.

Về cách thức triển khai thực tế cho nhóm này:

• Mức đóng:

Người quản lý được tự lựa chọn mức thu nhập để đóng, nhưng không được thấp hơn mức tham chiếu (2.340.000 đồng) và không cao hơn 20 lần mức tham chiếu (46.800.000 đồng).

• Thủ tục:

Doanh nghiệp phải lập hồ sơ 604 để xin cấp một mã đơn vị phụ riêng (thường bắt đầu bằng chữ Q) để quản lý riêng nhóm không hưởng lương này, không gộp chung với mã đóng của nhân viên thông thường.

• Tỷ lệ đóng:

Tổng cộng là 29,5% (bao gồm 25% vào quỹ bảo hiểm xã hội và 4,5% vào bảo hiểm y tế).

4. Thời gian thử việc có bắt buộc đóng bảo hiểm xã hội không?

Việc đóng bảo hiểm trong thời gian thử việc phụ thuộc hoàn toàn vào cách bạn soạn thảo văn bản:

• Trường hợp 1: Thử việc ghi trong hợp đồng lao động.

Nếu bạn ký hợp đồng lao động (ví dụ loại 12 tháng) và trong đó có điều khoản thử việc 02 tháng, thì doanh nghiệp phải đóng bảo hiểm cho người lao động ngay từ tháng đầu tiên thử việc.

• Trường hợp 2: Ký hợp đồng thử việc riêng.

Nếu hai bên ký một văn bản độc lập chỉ mang tên hợp đồng thử việc, thì theo Nghị định 158/2025/NĐ-CP, người lao động trong trường hợp này không thuộc diện đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Lời khuyên, nếu doanh nghiệp muốn giữ chân nhân tài và tạo sự chuyên nghiệp, việc đóng bảo hiểm ngay từ đầu là điểm cộng rất lớn.

>>> Xem thêm: 

• Trình Độ Văn Hóa Là Gì Và Cách Ghi Trong Sơ Yếu Lý Lịch
• HR Phải Làm Những Báo Cáo Gì Trong Doanh Nghiệp?
• Nghề Nhân Sự Là Gì? Người Mới Cần Hiểu Gì Trước Khi Học HR
• Tiêu Chuẩn Chức Danh Quản Lý Trong Doanh Nghiệp Hiện Nay
• Sức Khỏe Tinh Thần (Mental Health) Nơi Làm Việc Là Gì?

5. Nghĩa vụ đóng bảo hiểm đối với lao động nước ngoài và người làm nhiều nơi

Để quản lý chi phí nhân sự hiệu quả, cần phân biệt rõ hai nhóm đối tượng đặc thù sau:

Lao động nước ngoài:

Chỉ bắt buộc đóng bảo hiểm xã hội khi ký hợp đồng lao động tại Việt Nam từ đủ 12 tháng trở lên. Nếu họ di chuyển nội bộ trong tập đoàn hoặc đã đủ tuổi nghỉ hưu thì không thuộc diện đóng bắt buộc.

Người làm việc tại nhiều công ty:

• Bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp: Chỉ đóng tại nơi ký hợp đồng đầu tiên. Các công ty sau sẽ trả thẳng phần tiền bảo hiểm này vào lương cho người lao động.
• Bảo hiểm y tế: Đóng tại nơi có mức tiền lương cao nhất.
• Bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp: Tất cả các công ty đều phải đóng (mức 0,5%) để bảo vệ người lao động tại mọi môi trường làm việc.

6. Chi phí đóng và chế tài xử lý vi phạm trong năm 2026

Về tỷ lệ đóng, năm 2026 vẫn duy trì tổng mức 32% đối với lao động Việt Nam, trong đó doanh nghiệp chịu 21,5% và người lao động chịu 10,5%.

Về chế tài xử phạt, pháp luật hiện nay cực kỳ nghiêm khắc với hành vi chậm đóng hoặc trốn đóng:

• Lãi chậm nộp: Tính 0,03% mỗi ngày trên số tiền chậm đóng.
• Xử phạt hành chính: Phạt tiền từ 50 triệu đến 75 triệu đồng đối với hành vi trốn đóng nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
• Trách nhiệm hình sự: Nếu doanh nghiệp gian dối để không đóng từ 06 tháng trở lên hoặc trốn đóng số tiền lớn (từ 50 triệu đồng hoặc cho từ 10 lao động trở lên), chủ doanh nghiệp có thể bị phạt tù từ 03 tháng đến 07 năm. Ngoài ra, công ty cũng bị cắt hết các danh hiệu thi đua và khen thưởng của Nhà nước.

Hy vọng bài viết này đã giải đáp trọn vẹn thắc mắc Doanh Nghiệp Ký Hợp Đồng Nào Bắt Buộc Đóng BHXH? của bạn.

Việc tuân thủ đúng quy định không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn giúp xây dựng uy tín cho doanh nghiệp trên thị trường lao động.

Nếu bạn cần tìm hiểu thêm các chính sách cập nhật mới nhất về bảo hiểm xã hội, đừng ngần ngại theo dõi các bài chia sẻ tiếp theo tại Lê Ánh HR nhé.

Chúc doanh nghiệp của bạn vận hành hanh thông và bền vững!

LÊ ÁNH HR - Nơi đào tạo hành chính nhân sự uy tín nhất hiện nay, đã tổ chức thành công rất nhiều khóa học nhân sự thuộc lĩnh vực quản trị hành chính nhân sự từ cơ bản đến chuyên sâu, học viên có thể tham khảo thêm:

• Khóa Học Hành Chính Nhân Sự (Online – Offline)
• Khóa Học Đào Tạo Thực Hành C&B (Cơ Bản)
• Khóa Học C&B Chuyên Sâu
• Khóa Học Bảo Hiểm Xã Hội Từ A-Z
• Khóa Học Thuế Thu Nhập Cá Nhân Chuyên Sâu
• Khóa Học Chuyên Viên Tuyển Dụng
• Khóa Học Xây Dựng Ứng Dụng KPI Và BSC
• Khóa Học Quản Trị Hành Chính Văn Phòng

Để biết thông tin chi tiết, bạn vui lòng liên hệ với chúng tôi theo số hotline: 0904.84.8855 để được tư vấn trực tiếp về các khoá học này.

Ngoài các khóa học hành chính nhân sự chuyên nghiệp, chất lượng thì trung tâm Lê Ánh còn cung cấp các khóa học kế toán online - offline, khóa học xuất nhập khẩu online/offline chất lượng tốt nhất hiện nay.

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo tại thời điểm đăng tải. Các quy định pháp luật có thể thay đổi. Để được tư vấn lộ trình học tập phù hợp nhất, Quý học viên vui lòng liên hệ trực tiếp với đội ngũ tư vấn của chúng tôi.