Bài Tập Excel Có Lời Giải Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao [Kèm File Thực Hành]

Bộ BÀI TẬP EXCEL CÓ LỜI GIẢI dưới đây được sắp xếp từ cơ bản đến nâng cao, bao gồm các dạng bài về SUM, AVERAGE, COUNT, IF, COUNTIF, SUMIF, VLOOKUP, HLOOKUP, INDEX–MATCH, xử lý chuỗi, lọc dữ liệu và PivotTable.

Nội dung phù hợp cho người mới học Excel, sinh viên và dân văn phòng muốn luyện kỹ năng qua các tình huống thực tế như tính lương, quản lý bán hàng, chi phí, nhân sự và tổng hợp báo cáo. Bạn có thể download file bài tập Excel thực hành để tự làm trước, sau đó đối chiếu lời giải và công thức mẫu.

Lê Ánh HR đã chia bộ bài tập theo từng cấp độ và nhóm kỹ năng để người học dễ lựa chọn: bài tập Excel cơ bản có lời giải, bài tập Excel hàm VLOOKUP, bài tập Excel văn phòng và file bài tập Excel nâng cao. Nếu mới bắt đầu, bạn nên học theo thứ tự từ các hàm tính toán cơ bản đến hàm điều kiện, tra cứu dữ liệu rồi mới chuyển sang các bài tổng hợp và PivotTable.

TÓM TẮT NHANH:

• Bộ bài tập được chia thành 4 cấp độ: Excel cơ bản → hàm điều kiện và tra cứu → Excel văn phòng → Excel nâng cao tổng hợp.
• Người mới nên bắt đầu với SUM, AVERAGE, COUNT, MAX, MIN và IF; sau đó chuyển sang COUNTIF, SUMIF, SUMIFS, VLOOKUP, INDEX–MATCH, Filter và PivotTable.
• Cách học hiệu quả nhất là làm bài trước – xem gợi ý sau – cuối cùng mới đối chiếu lời giải.

1. Tổng Hợp Bài Tập Excel Có Lời Giải

Nếu chưa biết nên bắt đầu từ đâu, bạn có thể sử dụng danh sách dưới đây như một lộ trình 40 bài tập Excel thực hành.

Bạn không nhất thiết phải hoàn thành cả 40 bài trong thời gian ngắn. Hãy bắt đầu từ nhóm phù hợp với trình độ, sau đó tăng dần độ khó.

2. Bài Tập Excel Cơ Bản Có Lời Giải

Các bài tập Excel cơ bản phù hợp với người mới, sinh viên hoặc người đi làm chưa sử dụng Excel thường xuyên.

Mục tiêu của nhóm này không phải học thật nhiều hàm mà là hiểu ba vấn đề nền tảng:

• Công thức Excel hoạt động như thế nào;
• Cách tham chiếu ô và vùng dữ liệu;
• Cách sao chép công thức mà vẫn giữ đúng tham chiếu.

Bài 1: Tính tổng doanh thu bằng SUM

Cho bảng:

Yêu cầu: Tính thành tiền từng sản phẩm và tổng doanh thu.

Lời giải:

Nếu số lượng nằm ở B2, đơn giá ở C2: 

=B2*C2

Sau đó kéo công thức xuống các dòng còn lại.

Tổng doanh thu:=SUM(D2:D5)

Kỹ năng cần nhớ: SUM dùng để tính tổng một vùng dữ liệu, còn phép nhân được sử dụng để tính thành tiền từng dòng.

Bài 2: Tính giá trị trung bình bằng AVERAGE

Yêu cầu: Từ cột doanh thu D2:D5 của bài trên, hãy tính doanh thu trung bình.

Lời giải: =AVERAGE(D2:D5)

AVERAGE trả về giá trị trung bình cộng của các giá trị số trong vùng được chọn.

Bài 3: Tìm giá trị lớn nhất và nhỏ nhất

Yêu cầu: Xác định sản phẩm có giá trị thành tiền cao nhất và thấp nhất.

Lời giải

• Giá trị lớn nhất: =MAX(D2:D5)
• Giá trị nhỏ nhất: =MIN(D2:D5)

MAX và MIN rất hữu ích khi cần tìm doanh số cao nhất, thấp nhất, mức lương lớn nhất hoặc chi phí nhỏ nhất.

Bài 4: Đếm dữ liệu bằng COUNT và COUNTA

COUNT dùng để đếm các ô chứa giá trị số.

Ví dụ: =COUNT(D2:D20)

COUNTA dùng để đếm các ô không trống:=COUNTA(A2:A20)

Đây là điểm người mới thường nhầm khi làm bài tập Excel.

Bài 5: Đếm dữ liệu theo điều kiện bằng COUNTIF

Giả sử doanh số nhân viên nằm tại D2:D20.

Yêu cầu: Đếm số nhân viên có doanh số từ 50 triệu đồng trở lên.

Lời giải

=COUNTIF(D2:D20,">=50000000")

Nếu muốn đếm nhân viên thuộc phòng Kinh doanh, có thể sử dụng:

=COUNTIF(B2:B20,"Kinh doanh")

Bài 6: Tính tổng theo điều kiện bằng SUMIF

Giả sử:

• Cột B: Phòng ban;
• Cột D: Doanh số.

Yêu cầu: Tính tổng doanh số của phòng Kinh doanh.

Lời giải: =SUMIF(B2:B20,"Kinh doanh",D2:D20)

SUMIF phù hợp khi bài toán cần tính tổng theo một điều kiện.

3. Bài Tập Excel Hàm IF, COUNTIF, SUMIF Có Lời Giải

Sau khi thành thạo các phép tính cơ bản, IF là hàm người học nên ưu tiên tiếp theo.

Cú pháp:=IF(logical_test,value_if_true,value_if_false)

Có thể hiểu đơn giản:

Nếu điều kiện đúng → trả kết quả A; nếu sai → trả kết quả B.

Bài 7: Xác định đạt hay chưa đạt

Nếu doanh số nằm ở C2:

• Từ 50 triệu đồng: Đạt;
• Dưới 50 triệu đồng: Chưa đạt.

Lời giải: =IF(C2>=50000000,"Đạt","Chưa đạt")

Bài 8: Xếp loại bằng IF lồng nhau

Cho quy tắc:

• Điểm ≥ 8: Giỏi;
• Điểm ≥ 6,5 và < 8: Khá;
• Còn lại: Trung bình.

Lời giải:

=IF(A2>=8,"Giỏi",IF(A2>=6.5,"Khá","Trung bình"))

Thứ tự kiểm tra điều kiện rất quan trọng. Với bài toán chia nhiều ngưỡng, nên kiểm tra logic từ mức cao xuống thấp hoặc thiết kế điều kiện sao cho các khoảng không bị chồng lấn.

Bài 9: Tính thưởng doanh số

Quy định:

• Doanh số ≥ 100 triệu: thưởng 10%;
• Từ 50 đến dưới 100 triệu: thưởng 5%;
• Dưới 50 triệu: không thưởng.

Lời giải:

=IF(C2>=100000000,C2*10%,IF(C2>=50000000,C2*5%,0))

Dạng bài này thường gặp khi tính thưởng, hoa hồng hoặc phân loại kết quả công việc.

Bài 10: SUMIFS – Tính tổng theo nhiều điều kiện

Yêu cầu: Tính tổng doanh số của phòng Kinh doanh với doanh số từ 100 triệu đồng trở lên.

Lời giải:

=SUMIFS(C2:C20,A2:A20,"Kinh doanh",C2:C20,">=100000000")

Khác với SUMIF, SUMIFS cho phép kiểm tra nhiều điều kiện cùng lúc.

Bài 11: COUNTIFS – Đếm theo nhiều điều kiện

Yêu cầu: Đếm số nhân viên phòng Kinh doanh đạt doanh số từ 100 triệu đồng.

Lời giải:

=COUNTIFS(A2:A20,"Kinh doanh",C2:C20,">=100000000")

Đây là nhóm hàm rất đáng luyện nếu bạn thường xuyên phải tổng hợp dữ liệu văn phòng.

4. Bài Tập Excel Hàm VLOOKUP Có Lời Giải

Bài tập Excel hàm VLOOKUP thường xuất hiện khi một bảng chỉ chứa mã sản phẩm, mã nhân viên hoặc mã hàng và người dùng cần lấy thông tin tương ứng từ bảng danh mục.

Cú pháp:

=VLOOKUP(lookup_value,table_array,col_index_num,range_lookup)

Bài 12: Tra tên sản phẩm

Bảng bán hàng:

Bảng danh mục:

Lời giải

Tra tên sản phẩm:

=VLOOKUP(A2,$F$2:$H$4,2,FALSE)

Tra đơn giá:

=VLOOKUP(A2,$F$2:$H$4,3,FALSE)

Trong đó:

• A2: mã cần tìm;
• $F$2:$H$4: bảng tra cứu;
• 2 hoặc 3: thứ tự cột trả kết quả;
• FALSE: yêu cầu tìm chính xác.

Vì sao VLOOKUP báo lỗi #N/A?

Một số nguyên nhân thường gặp:

• Mã cần tìm không tồn tại;
• Hai bảng sử dụng kiểu dữ liệu khác nhau;
• Mã có khoảng trắng thừa;
• Chọn sai vùng dò;
• Giá trị cần tìm không nằm ở cột đầu tiên của vùng dò.

Người học cũng nên cố định bảng dò bằng $ trước khi kéo công thức xuống các dòng khác.

Bài 13: HLOOKUP

Nếu dữ liệu được bố trí theo hàng ngang, có thể sử dụng HLOOKUP.

Ví dụ:

Công thức:=HLOOKUP("Toán",A1:D2,2,FALSE)

HLOOKUP hoạt động tương tự VLOOKUP nhưng tìm kiếm trên hàng đầu tiên của vùng dữ liệu.

Bài 14: INDEX kết hợp MATCH

Sau khi hiểu VLOOKUP, người học có thể tiếp tục luyện INDEX và MATCH.

Ví dụ: =INDEX(C2:C10,MATCH(A2,A2:A10,0))

MATCH xác định vị trí của giá trị cần tìm, còn INDEX trả về dữ liệu tại vị trí tương ứng.

5. Bài Tập Thực Hành Excel Văn Phòng Cho Người Đi Làm

Nếu mục tiêu là sử dụng Excel phục vụ công việc, bạn không nên chỉ luyện từng hàm riêng lẻ.

Bài tập Excel cho dân văn phòng nên mô phỏng các tình huống như:

• Quản lý danh sách nhân viên;
• Chấm công;
• Tính lương;
• Tính thưởng;
• Theo dõi doanh thu;
• Quản lý chi phí;
• Quản lý hàng hóa;
• Lập báo cáo;
• Lọc và tổng hợp dữ liệu.

Bài 15: Bài tập Excel tính lương

Tài liệu thực hành nâng cao có một case bảng lương gồm mã nhân viên, họ tên, năm sinh, ngày làm việc, ngày công, bậc lương, phòng ban, thâm niên, phụ cấp, lương, tạm ứng và thực lãnh.

Người học phải tìm bậc lương, xác định phòng ban, tính thâm niên, phụ cấp, lương, tạm ứng và thực lãnh.

Sau phần tính toán, bài tiếp tục yêu cầu sắp xếp nhân viên, trích lọc theo nhiều tiêu chí, tính số lượng/tổng theo điều kiện và lập PivotTable.

Những kỹ năng được luyện

Tra cứu → xử lý mã → ngày tháng → IF → tính lương → lọc → thống kê → PivotTable.

Đây là lý do các bài tập tổng hợp thường hữu ích hơn việc chỉ làm 20 câu VLOOKUP giống nhau.

Bài 16: Bài tập Excel quản lý bán hàng

Một bài quản lý bán hàng có thể bao gồm:

Mã hàng → Tên hàng → Loại → Số lượng → Ngày bán → Đơn giá → Giảm giá → Thành tiền.

Tài liệu thực hành đưa ra các mức giảm giá theo số lượng: trên 300, trên 400 và trên 500 đơn vị tương ứng với các tỷ lệ khác nhau. Sau đó người học phải tính thành tiền, thống kê, lọc dữ liệu và lập PivotTable.

Đây là dạng bài thích hợp để luyện IF lồng, hàm tra cứu, Filter, Database và PivotTable.

Bài 17: Bài tập Excel quản lý chi phí

Giả sử bảng gồm:

Yêu cầu:

• Tính tổng chi phí;
• Tổng chi phí Marketing;
• Tổng chi phí quảng cáo;
• Xác định nhóm chi phí lớn nhất;
• Tổng hợp chi phí theo bộ phận.

Người học có thể sử dụng SUM, SUMIF, SUMIFS và PivotTable tùy từng yêu cầu.

Download File Bài Tập Excel Thực Hành

Bạn có thể tải bộ file Excel dùng trong các ví dụ trên để tự thực hành các dạng bài về hàm cơ bản, IF, COUNTIF, SUMIF, SUMIFS, VLOOKUP, HLOOKUP, INDEX–MATCH, quản lý chi phí và PivotTable. Nên tự nhập công thức trước, sau đó mới đối chiếu phần lời giải.

TẢI BỘ FILE BÀI TẬP EXCEL THỰC HÀNH

6. Bài Tập Excel Nâng Cao Có Lời Giải Chi Tiết

Bài tập Excel nâng cao khác bài cơ bản ở chỗ một yêu cầu thường không thể giải quyết bằng duy nhất một hàm.

Người học phải xác định dữ liệu, xử lý mã, kết hợp điều kiện, tra cứu bảng phụ, lọc dữ liệu và cuối cùng tổng hợp thành báo cáo.

Tài liệu thực hành Excel nâng cao bạn có hiện gồm 6 bài/case lớn, rất phù hợp để dùng làm bộ file nâng cao.

Bài 18: Quản lý bảng lương nhân viên

Bài 1 của tài liệu có 19 yêu cầu, từ xác định bậc lương, phòng ban, thâm niên, phụ cấp đến lương, tạm ứng, thực lãnh và PivotTable.

Đây có thể xem là một bài tập Excel tổng hợp vì người học phải phối hợp nhiều kỹ năng trên cùng bảng dữ liệu.

Bài 19: Theo dõi cước cuộc gọi điện thoại

Bài 2 yêu cầu xử lý:

Số gọi → Tỉnh/TP → Vùng → Giờ bắt đầu → Giờ kết thúc → Thời gian gọi → Đơn giá → Số cuộc → Tiền phải trả.

Người học phải xác định loại cuộc gọi từ mã số, tính thời gian theo phút, lấy đơn giá, tính số cuộc và tổng tiền. Phần cuối yêu cầu sắp xếp, trích lọc và PivotTable.

Kỹ năng: xử lý chuỗi, IF, thời gian, tra cứu, Filter, SUMIFS, PivotTable.

Bài 20: Quản lý hàng hóa

Bài 3 sử dụng mã hàng để xác định tên hàng và hãng sản xuất, sau đó tính đơn giá, thuế, phí vận chuyển, chi phí kho và quy đổi sang VND.

Phần thống kê yêu cầu lọc theo ngày, đếm mã hàng, tổng hợp chi phí và dùng PivotTable theo tên hàng, hãng sản xuất và ngày hóa đơn.

Kỹ năng: LEFT/RIGHT/MID, Lookup, Date, IF, SUMIFS, Filter, PivotTable.

Bài 21: Quản lý bán hàng nhiều điều kiện

Bài 4 yêu cầu xác định tên hàng và loại hàng từ mã hàng, tra đơn giá, xác định giảm giá theo số lượng rồi tính thành tiền.Sau đó người học phải thực hiện Advanced Filter, hàm Database, sắp xếp và PivotTable.

Kỹ năng: xử lý mã, IF lồng, tra cứu hai chiều, Advanced Filter, Database, PivotTable.

Bài 22: Quản lý tiêu thụ điện

Bài 5 đưa ra một bài toán phức tạp hơn: xác định lượng điện trong định mức và ngoài định mức, tra đơn giá theo loại hộ/khu vực, tính tiền và tiền phạt.

Tài liệu còn yêu cầu lọc hộ vượt định mức, Advanced Filter và thống kê theo các loại hộ Nhà nước, Cán bộ, Nhân dân, Kinh doanh và Sản xuất.

Phần tiếp theo yêu cầu tìm giá trị lớn nhất/nhỏ nhất theo điều kiện và sử dụng PivotTable để thống kê dữ liệu.

Bài 23: Quản lý chi phí thuê phòng

Bài 6 kết hợp dữ liệu về:

Tên khách → Mã số → Ngày đến → Ngày đi → Tiền ăn → Số tuần → Giá tuần → Số ngày lẻ → Giá ngày → Thành tiền.

Người học phải tra giá khẩu phần ăn từ mã số, tính số tuần và ngày lẻ, tra giá phòng rồi tính tổng chi phí. Các yêu cầu cuối gồm lọc khách theo thời gian/loại phòng và PivotTable.

Kỹ năng: ngày tháng, xử lý mã, tra cứu, tính toán, lọc và PivotTable.

7. Bài Tập PivotTable Cho Dân Văn Phòng

PivotTable là một công cụ rất hữu ích khi bạn cần tổng hợp một bảng dữ liệu thành báo cáo nhanh mà không phải viết quá nhiều công thức.

Ví dụ bảng dữ liệu:

Yêu cầu: Thống kê tổng thực lãnh theo phòng ban.

Có thể thực hiện:

Chọn bảng dữ liệu → Insert → PivotTable → Phòng ban vào Rows → Thực lãnh vào Values.

Nếu muốn xem theo giới tính: Giới tính → Columns.

Bộ bài tập nâng cao cũng sử dụng PivotTable ở nhiều tình huống, chẳng hạn thống kê phụ cấp và thực lãnh theo phòng ban, tổng phút gọi theo vùng, số lượng hàng hóa theo hãng hoặc thành tiền theo loại phòng.

8. Download File Bài Tập Excel Cơ Bản Và Nâng Cao

Bạn có thể download file bài tập Excel từ cơ bản đến nâng cao ngay tại đây. Bộ tài liệu gồm các file thực hành theo từng nhóm hàm như IF, COUNTIF, SUMIF, SUMIFS, VLOOKUP, HLOOKUP, INDEX–MATCH, PivotTable và bộ 6 bài tập Excel nâng cao có lời giải chi tiết. Người học nên tải file đề bài để tự thực hành trước, sau đó sử dụng file lời giải để kiểm tra công thức và kết quả.

• BÀI TẬP EXCEL CƠ BẢN & VĂN PHÒNG: SUM, IF, COUNTIF, SUMIF, SUMIFS, VLOOKUP, INDEX–MATCH, quản lý chi phí, PivotTable.
• BÀI TẬP EXCEL NÂNG CAO CÓ LỜI GIẢI: 6 bài tổng hợp: bảng lương, cước điện thoại, hàng hóa, bán hàng, điện năng và thuê phòng.

9. Cách Sử Dụng File Bài Tập Excel Có Lời Giải Hiệu Quả

Một sai lầm phổ biến khi tải file bài tập Excel có lời giải là mở ngay đáp án rồi nhập lại công thức.

Cách này tạo cảm giác “đã hiểu”, nhưng khi gặp một bảng dữ liệu mới, người học vẫn có thể không biết nên bắt đầu từ đâu.

Bạn nên áp dụng quy trình:

Bước 1: Đọc đề bài

Xác định chính xác kết quả cần tìm.

Bước 2: Xác định dữ liệu đầu vào

Ví dụ bài yêu cầu tính lương thì dữ liệu cần có thể gồm ngày công, đơn giá, phụ cấp và các điều kiện liên quan.

Bước 3: Xác định nhóm hàmNếu cần kiểm tra điều kiện → nghĩ tới IF.

Nếu cần đếm → COUNT/COUNTIF/COUNTIFS.

Nếu cần tính tổng có điều kiện → SUMIF/SUMIFS.

Nếu cần tra thông tin → VLOOKUP/HLOOKUP/INDEX–MATCH.

Nếu cần tổng hợp báo cáo → PivotTable.

Bước 4: Tự viết công thứcChưa xem lời giải ở bước này.

Bước 5: Kiểm tra kết quả

Hãy thử thay đổi một vài dữ liệu đầu vào để xem kết quả có thay đổi đúng logic hay không.

Bước 6: Đối chiếu lời giải

Không nhất thiết công thức của bạn phải giống hoàn toàn đáp án. Một bài toán Excel có thể có nhiều cách giải.

Bước 7: Làm lại

Sau vài ngày, hãy mở lại file trắng và thử giải mà không nhìn đáp án.

10. Lộ Trình Luyện Bài Tập Excel Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao

Nếu mới bắt đầu, bạn có thể học theo thứ tự:

Giai đoạn 1 – Excel cơ bản

SUM → AVERAGE → MAX → MIN → COUNT → COUNTAMục tiêu: thành thạo công thức và tham chiếu ô.

Giai đoạn 2 – Điều kiện

IF → AND/OR → COUNTIF → SUMIF

Mục tiêu: biết xử lý các bài toán “nếu – thì”.

Giai đoạn 3 – Nhiều điều kiện

COUNTIFS → SUMIFS → IF lồng

Mục tiêu: tổng hợp dữ liệu theo nhiều tiêu chí.

Giai đoạn 4 – Xử lý mã và chuỗi

LEFT → RIGHT → MID → LEN

Mục tiêu: đọc và tách thông tin từ mã nhân viên, mã hàng, mã phòng...

Giai đoạn 5 – Tra cứu dữ liệu

VLOOKUP → HLOOKUP → INDEX + MATCH

Mục tiêu: liên kết thông tin giữa các bảng.

Giai đoạn 6 – Quản lý dữ liệu

Sort → Filter → Advanced Filter

Mục tiêu: sắp xếp và lọc dữ liệu theo yêu cầu.

Giai đoạn 7 – Tổng hợp báo cáo

PivotTable

Mục tiêu: tổng hợp dữ liệu theo phòng ban, nhân viên, sản phẩm, thời gian hoặc nhiều chiều khác.

Giai đoạn 8 – Bài tập Excel tổng hợp

Hãy chuyển sang các case:

Bảng lương → Nhân sự → Bán hàng → Chi phí → Hàng hóa → Báo cáo.

Đây là giai đoạn quan trọng để chuyển từ “biết hàm Excel” sang “biết sử dụng Excel”.

11. Những Lỗi Thường Gặp Khi Làm Bài Tập Excel

Khi luyện Excel, kết quả sai không phải lúc nào cũng do chọn sai hàm.

Khi gặp lỗi, hãy kiểm tra theo thứ tự:

Dữ liệu nguồn → kiểu dữ liệu → vùng tham chiếu → điều kiện → công thức → kết quả.

Khả năng phát hiện và sửa lỗi cũng là một phần quan trọng của kỹ năng Excel.

Tổng Kết

Bài tập Excel có lời giải là cách hiệu quả để biến kiến thức về công thức thành kỹ năng xử lý dữ liệu. Người mới có thể bắt đầu từ SUM, AVERAGE, MAX, MIN, COUNT và IF; tiếp tục với COUNTIF, SUMIF, SUMIFS, VLOOKUP, INDEX–MATCH rồi chuyển sang Filter, Advanced Filter và PivotTable.

Nếu sử dụng Excel cho công việc, hãy dành nhiều thời gian hơn cho bài tập thực hành Excel văn phòng như tính lương, quản lý nhân sự, bán hàng, chi phí, hàng hóa và lập báo cáo. Những bài tổng hợp buộc bạn phải tự xác định công cụ cần sử dụng thay vì chỉ nhập lại một công thức có sẵn.

Bộ tài liệu nâng cao được sử dụng trong bài cung cấp nhiều case dạng này, từ bảng lương và cước điện thoại đến hàng hóa, tiêu thụ điện và thuê phòng. Các yêu cầu cũng mở rộng từ tính toán sang sắp xếp, lọc và PivotTable.

Lê Ánh HR khuyến khích bạn tải file thực hành về máy, làm bài trước khi xem lời giải và lưu lại những công thức mình từng làm sai. Khi có thể tự xử lý một bảng dữ liệu từ đầu đến cuối mà không cần nhìn đáp án, kỹ năng Excel của bạn đã tiến thêm một bước đáng kể.

DOWNLOAD FILE BÀI TẬP EXCEL CÓ LỜI GIẢI