Bộ Quy Tắc Ứng Xử (COC) Trong Doanh Nghiệp - Mẫu, Cách Xây Dựng

Bộ Quy tắc Ứng xử (Code of Conduct – COC) là công cụ quản trị quan trọng giúp doanh nghiệp thiết lập các chuẩn mực đạo đức, định hướng hành vi và kiểm soát rủi ro tuân thủ trong quá trình vận hành.

Trong bối cảnh yêu cầu về pháp lý, minh bạch và quản trị ngày càng cao, đặc biệt gắn với tiêu chuẩn ESG và hội nhập quốc tế, việc xây dựng COC bài bản không còn là lựa chọn mà đã trở thành nhu cầu thiết yếu của nhiều doanh nghiệp.

Bài viết này, Lê Ánh HR sẽ chia sẻ các nội dung về Bộ Quy tắc Ứng xử, phân biệt COC với nội quy lao động, đồng thời giới thiệu cấu trúc mẫu và cách xây dựng COC phù hợp với thực tiễn doanh nghiệp Việt Nam giai đoạn 2026.

1. Bộ Quy tắc Ứng xử (Code of Conduct – COC) là gì?

Bộ Quy tắc Ứng xử (Code of Conduct – COC) là văn bản do doanh nghiệp ban hành nhằm quy định các chuẩn mực về đạo đức, cách ứng xử và trách nhiệm mà nhân viên và các bên liên quan cần tuân thủ trong quá trình làm việc và hợp tác.

COC được xây dựng để giúp nhân viên hiểu rõ những hành vi được chấp nhận và những hành vi không được chấp nhận trong thực tế công việc hằng ngày. Thông qua đó, doanh nghiệp định hướng cách làm việc thống nhất, hạn chế các hành vi không phù hợp và bảo đảm hoạt động của doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật hiện hành.

>>>>> Xem nhiều: Khóa học hành chính nhân sự ở Hà Nội

II. Phân biệt Bộ Quy tắc Ứng xử và Nội quy lao động

Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp ban hành cả Bộ Quy tắc Ứng xử và Nội quy lao động nhưng chưa phân biệt rõ chức năng của từng văn bản. Điều này có thể dẫn đến lúng túng khi áp dụng hoặc xử lý vi phạm.

Căn cứ Bộ luật Lao động 2019 và các văn bản hướng dẫn, hai loại văn bản này có sự khác biệt như sau:

Việc phân định rõ giúp doanh nghiệp áp dụng đúng văn bản trong từng tình huống và hạn chế rủi ro pháp lý.

>>>> Tìm hiểu: Doanh Nghiệp Không Có Nội Quy Lao Động Bị Xử Phạt Như Thế Nào?

III. Vì sao doanh nghiệp cần xây dựng Bộ Quy tắc Ứng xử?

1. Giảm rủi ro vi phạm pháp luật

COC giúp doanh nghiệp hạn chế các hành vi như hối lộ, gian lận trong kinh doanh, tiết lộ thông tin hoặc vi phạm quy định về dữ liệu cá nhân, đặc biệt trong những trường hợp nhân viên chưa nhận thức đầy đủ về ranh giới pháp lý.

2. Hướng dẫn xử lý các tình huống phát sinh trong công việc

Nhiều vấn đề trong thực tế không được quy định cụ thể trong luật hoặc hợp đồng lao động, ví dụ như việc nhận quà từ nhà cung cấp hay làm thêm bên ngoài. COC giúp nhân viên có cơ sở để xử lý các tình huống này một cách phù hợp.

3. Đáp ứng yêu cầu từ đối tác và nhà đầu tư

Trong bối cảnh hội nhập, các đối tác quốc tế và nhà đầu tư ngày càng quan tâm đến cách doanh nghiệp quản lý hành vi và tuân thủ. Việc có một bộ COC rõ ràng là yếu tố quan trọng khi doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng hoặc hợp tác dài hạn.

IV. Nội dung cơ bản của một Bộ Quy tắc Ứng xử

Dưới đây là những nội dung thường có trong một bộ COC, phù hợp với bối cảnh doanh nghiệp giai đoạn 2026:

1. Thông điệp từ Ban lãnh đạo

Ban lãnh đạo thể hiện quan điểm và trách nhiệm trong việc xây dựng môi trường làm việc minh bạch, tuân thủ pháp luật và đề cao đạo đức nghề nghiệp trong toàn doanh nghiệp.

2. Các giá trị định hướng hành vi

Doanh nghiệp xác định một số giá trị chung để làm căn cứ cho cách làm việc và ứng xử, chẳng hạn như minh bạch, tôn trọng và trách nhiệm. Các giá trị này cần được diễn giải bằng những hành vi cụ thể để nhân viên dễ hiểu và thực hiện.

3. Quy định ứng xử trong nội bộ

Chống phân biệt đối xử và quấy rối: Quy định rõ các hành vi quấy rối tại nơi làm việc theo Bộ luật Lao động 2019 và Nghị định 145/2020/NĐ-CP; bảo đảm môi trường làm việc bình đẳng.

An toàn và sức khỏe nghề nghiệp: Tuân thủ các quy định về an toàn lao động; không sử dụng rượu bia hoặc chất kích thích trong giờ làm việc.

Sử dụng tài sản doanh nghiệp: Nhân viên sử dụng tài chính, trang thiết bị và tài sản trí tuệ của công ty đúng mục đích công việc.

4. Quy định ứng xử với bên ngoài

Xung đột lợi ích: Nhân viên cần khai báo khi có mối quan hệ hoặc hoạt động cá nhân có thể ảnh hưởng đến lợi ích của doanh nghiệp, bao gồm việc làm thêm bên ngoài.

Quà tặng và tiếp khách: Doanh nghiệp quy định rõ hạn mức giá trị quà tặng được phép nhận; các trường hợp vượt hạn mức phải báo cáo và xử lý theo quy định; không nhận tiền mặt hoặc các hình thức tương đương.

Bảo vệ dữ liệu và thông tin: Tuân thủ Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân; không chia sẻ thông tin khi chưa có căn cứ hợp pháp.

Ứng xử trên mạng xã hội: Nhân viên cần thận trọng khi đăng tải hoặc phát ngôn liên quan đến doanh nghiệp và thông tin nội bộ.

5. Cơ chế báo cáo và bảo vệ người báo cáo

Doanh nghiệp thiết lập các kênh để nhân viên phản ánh hành vi vi phạm và cam kết bảo mật thông tin, bảo vệ quyền lợi của người báo cáo thiện chí.

>>>>>>  Mẫu Bộ Quy Tắc Ứng Xử (COC) Trong Doanh Nghiệp

V. Cách xây dựng Bộ Quy tắc Ứng xử trong doanh nghiệp

Đánh giá rủi ro và Hiện trạng:

• Rà soát các lỗ hổng trong quy trình hiện tại (Ví dụ: Bộ phận mua hàng thường xuyên nhận hoa hồng, hay bộ phận Sale thường xuyên lộ data khách hàng?).
• Xác định các rủi ro pháp lý đặc thù của ngành nghề kinh doanh.

Soạn thảo nội dung:

• Thành lập tổ soạn thảo gồm: Ban Giám đốc, HR, Pháp chế (hoặc luật sư tư vấn).
• Ngôn ngữ: Ngắn gọn, súc tích, sử dụng thể chủ động ("Nhân viên phải...", "Công ty cam kết..."). Tránh từ ngữ đa nghĩa.

Tham vấn nội bộ:

• Lấy ý kiến từ các trưởng bộ phận (Line Managers) để đảm bảo các quy tắc có tính khả thi trong thực tế vận hành.

Ban hành và Đào tạo:

• Phê duyệt và ban hành chính thức bằng văn bản.
• Tổ chức đào tạo bắt buộc cho toàn thể nhân viên (có bài kiểm tra nhận thức).

Lưu ý: Yêu cầu nhân viên ký "Bản cam kết tuân thủ COC" hàng năm. Đây là bằng chứng quan trọng khi xử lý tranh chấp lao động.

Giám sát và Cập nhật:

• Định kỳ (hàng năm) rà soát lại nội dung để phù hợp với thay đổi của luật pháp (như Luật Đất đai, Luật Giao dịch điện tử mới có hiệu lực) và bối cảnh thị trường.

Xem thêm: 

• Dữ Liệu Cá Nhân Là Gì? Doanh Nghiệp Được Thu Thập Những Gì?
• Mẫu Quy Chế Nhân Sự Chuẩn (Tải File Word Miễn Phí)
• Hồ Sơ HR Cần Chuẩn Bị Khi Có Thanh Tra Lao Động
• Mẫu Sơ Đồ Thể Thức Văn Bản Chuẩn Nhất Theo Nghị Định 30
• Kỹ Năng Giao Tiếp Là Gì? Tầm Quan Trọng Trong Công Việc

VI. Một số sai sót thường gặp khi xây dựng Bộ Quy tắc Ứng xử

Doanh nghiệp có thể gặp các sai sót như sử dụng mẫu có sẵn mà không điều chỉnh cho phù hợp, ban hành COC nhưng không gắn với nội quy lao động, lãnh đạo không thực hiện đúng quy định đã đề ra hoặc không cập nhật các quy định mới, đặc biệt về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Những hạn chế này làm giảm hiệu quả áp dụng của COC trong thực tế.

Sao chép máy móc: Sử dụng mẫu của công ty nước ngoài hoặc tập đoàn lớn mà không điều chỉnh cho phù hợp với văn hóa và quy mô doanh nghiệp Việt Nam.

Thiếu chế tài liên kết: COC quy định cấm nhưng Nội quy lao động lại không quy định hình thức xử lý cho hành vi đó -> Dẫn đến việc không thể xử lý kỷ luật hợp pháp.

Lãnh đạo không gương mẫu: Ban lãnh đạo vi phạm chính các quy tắc đã đề ra, khiến bộ COC mất hiệu lực thực tế.

Quên cập nhật pháp lý: Không đưa các quy định mới về Bảo vệ dữ liệu cá nhân (Nghị định 13) vào COC, gây rủi ro pháp lý lớn cho doanh nghiệp trong năm 2026.

Bộ Quy tắc Ứng xử không chỉ là một tài liệu mang tính hình thức, mà là công cụ quản trị rủi ro, xây dựng văn hóa và nâng cao năng lực tuân thủ của doanh nghiệp. Khi được xây dựng đúng cách, gắn chặt với nội quy lao động và thực tiễn vận hành, COC sẽ giúp doanh nghiệp phát triển bền vững, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về pháp lý, đạo đức và ESG trong giai đoạn 2026 trở đi.

LÊ ÁNH HR - Nơi đào tạo hành chính nhân sự uy tín nhất hiện nay, đã tổ chức thành công rất nhiều khóa học thuộc lĩnh vực quản trị hành chính nhân sự từ cơ bản đến chuyên sâu, học viên có thể tham khảo thêm:

• Khóa Học Hành Chính Nhân Sự (Online – Offline)
• Khóa Học Đào Tạo Thực Hành C&B (Cơ Bản)
• Khóa Học C&B Chuyên Sâu
• Khóa Học Bảo Hiểm Xã Hội Từ A-Z
• Khóa Học Thuế Thu Nhập Cá Nhân Chuyên Sâu
• Khóa Học Chuyên Viên Tuyển Dụng
• Khóa Học Xây Dựng Ứng Dụng KPI Và BSC
• Khóa Học Quản Trị Hành Chính Văn Phòng

Để biết thông tin chi tiết, bạn vui lòng liên hệ với chúng tôi theo số hotline: 0904.84.8855 để được tư vấn trực tiếp về các khoá học này.

Ngoài các khóa học hành chính nhân sự chuyên nghiệp, chất lượng thì trung tâm Lê Ánh còn cung cấp các khóa học kế toán tổng hợp online - offline, khóa học xuất nhập khẩu online/offline chất lượng tốt nhất hiện nay.

Thực hiện bởi: LÊ ÁNH HR - TRUNG TÂM ĐÀO TẠO NGHIỆP VỤ HÀNH CHÍNH NHÂN SỰ SỐ 1 VIỆT NAM

Từ khóa: bộ quy tắc ứng xử; bộ quy tắc ứng xử coc là gì; bộ quy tắc ứng xử coc; bộ quy tắc ứng xử là gì; bộ quy tắc ứng xử trong doanh nghiệp; mẫu bộ quy tắc ứng xử trong doanh nghiệp; bộ quy tắc ứng xử doanh nghiệp