Lương Sản Phẩm Là Gì? Cách Tính Lương Theo Sản Phẩm (Mẫu Excel)

Lương sản phẩm là gì và cách tính lương theo sản phẩm đang là vấn đề được nhiều doanh nghiệp sản xuất, gia công, dịch vụ khoán việc quan tâm. Hình thức trả lương này gắn thu nhập người lao động với năm suất, giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí nhân sự hiệu quả.

Hãy cùng Lê Ánh HR thông qua bài viết dưới đây tìm hiểu lương sản phẩm là gì, cách tính lương sản phẩm chuẩn, giúp người lao động và doanh nghiệp hiểu toàn diện, đúng luật và dễ áp dụng.

I. Lương sản phẩm là gì? Các loại tính lương theo sản phẩm phổ biến

Lương sản phẩm là hình thức trả lương mà thu nhập của người lao động được xác định dựa trên số lượng và/hoặc chất lượng sản phẩm hoàn thành, thay vì chỉ căn cứ vào thời gian làm việc.

Trong thực tế, cách tính lương theo sản phẩm thường được áp dụng tại các doanh nghiệp sản xuất, gia công, khoán việc hoặc các vị trí có thể định lượng rõ đầu ra công việc. Giúp:

• Gắn chặt tiền lương - kết quả lao động
• Tạo động lực tăng năng suất
• Kiểm soát và tối ưu chi phí nhân sự

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần hiểu rõ từng hình thức lương sản phẩm nhằm lựa chọn phương án phù hợp với đặc thù công việc và cơ cấu tổ chức.

Kết luận: Việc lựa chọn loại lương sản phẩm phù hợp không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt chi phí tiền lương, mà còn tạo động lực làm việc công bằng, minh bạch cho người lao động.

II. Đối tượng áp dụng và điều kiện hưởng lương sản phẩm

Cách tính lương theo sản phẩm phát huy đúng vai trò khuyến khích năng suất và đảm bảo tuân thủ pháp luật lao động, doanh nghiệp cần xác định đúng đối tượng áp dụng và đủ điều kiện triển khai ngay từ đầu.

1. Đối tượng phù hợp áp dụng lương sản phẩm

Hình thức trả lương theo sản phẩm đặc biệt phù hợp với các vị trí có kết quả lao động định lượng rõ ràng, dễ đo lường và gắn trực tiếp với sản lượng hoặc khối lượng công việc hoàn thành.

• Công nhân sản xuất trực tiếp trong nhà máy, xưởng sản xuất, dây chuyền lắp ráp.
• Lao động gia công, may mặc, chế biến, đóng gói, nơi sản phẩm đầu ra có tiêu chuẩn kỹ thuật cụ thể.
• Nhân viên kho vận, logistics, áp dụng lương theo số đơn, số kiện, số chuyến (trong trường hợp đủ điều kiện kiểm soát).
• Nhóm lao động làm việc theo tổ/nhóm, có thể áp dụng lương sản phẩm tập thể để tăng tinh thần phối hợp.
• Các vị trí mang tính quản lý, hành chính, sáng tạo, hoặc công việc khó quy đổi trực tiếp thành sản phẩm đầu ra thường không phù hợp với lương sản phẩm thuần túy, mà nên kết hợp với lương thời gian hoặc KPI.

2. Điều kiện để người lao động được hưởng lương sản phẩm

Để lương sản phẩm hợp pháp và hiệu quả, doanh nghiệp bắt buộc phải đáp ứng đồng thời nhiều điều kiện quan trọng, không chỉ về mặt vận hành mà còn về pháp lý:

• Có định mức lao động rõ ràng, được xây dựng trên cơ sở thời gian, năng suất và điều kiện làm việc thực tế.
• Đơn giá lương sản phẩm được công bố minh bạch, thống nhất trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc quy chế trả lương.
• Sản phẩm đạt tiêu chuẩn chất lượng, đúng quy cách kỹ thuật, không tính lương cho sản phẩm lỗi do chủ quan người lao động.
• Đảm bảo mức lương không thấp hơn lương tối thiểu vùng, kể cả trong trường hợp năng suất thấp.
• Có công cụ theo dõi - ghi nhận sản lượng (bảng chấm công sản phẩm, phần mềm, file Excel…) để tránh tranh chấp.

Việc thiếu một trong các điều kiện trên có thể khiến cách tính lương theo sản phẩm bị xem là không hợp lệ, dẫn đến rủi ro khi thanh tra lao động hoặc khiếu nại từ người lao động.

>>>> Xem thêm:

• Cách Tính BHXH - Thuế TNCN Khi Làm Việc Từ 2 Nơi Trở Lên
• Cách Tính Mức Đóng BHXH Cho Hộ Kinh Doanh Cá Thể
• Cách Tính BHXH, BHYT, BHTN Chính Xác Theo Quy Định Mới Nhất
• Thuế TNCN Cho Người Nước Ngoài: Mức Đóng Và Cách Tính
• Cách Tính Bảo Hiểm Thất Nghiệp Theo Quy Định Mới Nhất

III. Công thức và cách tính từng loại lương sản phẩm chi tiết

1. Cách tính lương sản phẩm theo cá nhân

♦ Công thức tính lương sản phẩm cá nhân:

Lương sản phẩm cá nhân = Số lượng sản phẩm hoàn thành × Đơn giá lương sản phẩm

♦ Ví dụ minh họa: Một công nhân may hoàn thành 500 sản phẩm/tháng, đơn giá lương là 8.000 đồng/sản phẩm.

→ Lương sản phẩm = 500 × 8.000 = 4.000.000 đồng

Hình thức này giúp gắn trực tiếp thu nhập với năng suất, phù hợp với công việc có quy trình rõ ràng, dễ kiểm soát chất lượng.

>>>>>>>>>>>>> Tải mẫu tính lương sản phẩm: TẠI ĐÂY

2. Cách tính lương sản phẩm theo tập thể (nhóm/tổ)

♦ Công thức tính lương sản phẩm tập thể:

Tổng lương sản phẩm = Sản lượng hoàn thành × Đơn giá lương
Lương cá nhân = Tổng lương sản phẩm × Tỷ lệ phân chia

♦ Tỷ lệ phân chia có thể dựa trên:

• Thời gian làm việc
• Hệ số tay nghề
• Mức độ đóng góp thực tế

♦Ví dụ minh họa: Một tổ sản xuất hoàn thành 1.000 sản phẩm, đơn giá 6.000 đồng/sản phẩm → Tổng lương = 6.000.000 đồng.

Nếu tổ có 3 người, chia theo tỷ lệ 40% - 35% - 25% thì:

• Người A: Lương = 6.000.000 x 40% = 2.400.000 đồng
• Người B: Lương = 6.000.000 x 35% = 2.100.000 đồng
• Người C: Lương = 6.000.000 x 25% = 1.500.000 đồng

Hình thức này giúp khuyến khích tinh thần phối hợp, nhưng cần quy định phân chia rõ ràng để tránh mâu thuẫn nội bộ.

>>>>>>>>>>>>> Tải mẫu tính lương sản phẩm: TẠI ĐÂY

3. Cách tính lương sản phẩm có thưởng

♦ Công thức tính:

Lương sản phẩm có thưởng = Lương sản phẩm cơ bản + Tiền thưởng

♦ Tiền thưởng có thể căn cứ vào:

• Vượt sản lượng kế hoạch
• Đảm bảo tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn
• Hoàn thành trước thời hạn

♦ Ví dụ minh họa: Nhân viên có lương sản phẩm cơ bản 5.000.000 đồng, thưởng 10% nếu vượt chỉ tiêu.

→ Tiền thưởng = 5.000.000 x 10% = 500.000 đồng
→ Tổng lương = 5.000.000 = 500.000 = 5.500.000 đồng

Đây là cách tính lương theo sản phẩm được nhiều doanh nghiệp áp dụng để cân bằng giữa số lượng và chất lượng.

>>>>>>>>>>>>> Tải mẫu tính lương sản phẩm: TẠI ĐÂY

4. Cách tính lương sản phẩm lũy tiến

♦ Công thức tính:

**Lương sản phẩm = (Sản lượng trong định mức × Đơn giá cơ bản)

(Sản lượng vượt mức × Đơn giá lũy tiến)**

♦ Ví dụ minh họa:

• Định mức: 1.000 sản phẩm, đơn giá 5.000 đồng
• Vượt mức: 200 sản phẩm, đơn giá lũy tiến 7.000 đồng

→ Lương = (1.000 × 5.000) + (200 × 7.000)
→ Tổng lương = 6.400.000 đồng

Hình thức này giúp bứt phá năng suất, nhưng cần kiểm soát tốt chất lượng và sức khỏe người lao động.

>>>>>>>>>>>>> Tải mẫu tính lương sản phẩm: TẠI ĐÂY

5. Cách tính lương sản phẩm gián tiếp

♦ Công thức tính:

Lương sản phẩm gián tiếp = Lương cơ bản × Tỷ lệ % theo sản lượng

Tỷ lệ % thường gắn với kết quả của bộ phận sản xuất chính.

♦ Ví dụ minh họa: Bộ phận sản xuất đạt 110% kế hoạch, nhân viên hỗ trợ được hưởng 10% lương theo sản lượng.

→ Nếu lương cơ bản là 6.000.000 đồng
→ Lương gián tiếp = 6.000.000 × 110% = 6.600.000 đồng

>>>>>>>>>>>>> Tải mẫu tính lương sản phẩm: TẠI ĐÂY

IV. Các lưu ý, sai lầm thường gặp và cách khắc phục

Mặc dù lương sản phẩm mang lại nhiều lợi ích trong việc thúc đẩy năng suất lao động, nhưng trên thực tế, không ít doanh nghiệp áp dụng cách tính lương theo sản phẩm chưa đúng, dẫn đến tranh chấp tiền lương, mất động lực làm việc hoặc rủi ro pháp lý khi bị thanh tra.

Kết luận: Việc áp dụng lương sản phẩm chỉ thực sự hiệu quả khi doanh nghiệp hiểu đúng bản chất, tránh các sai lầm phổ biến và có cơ chế kiểm soát phù hợp.

>>>> Xem thêm:

• Cách Điều Chỉnh Lương Đóng BHXH Và Những Lỗi Thường Gặp
• Quy Trình Xử Lý Khiếu Nại Về Lương Và Phúc Lợi Nhân Viên
• So Sánh Lương Hưu Nam và Nữ Theo Luật BHXH Mới Nhất
• Cách Xác Định Tiền Lương Đóng BHXH Theo Luật Mới

V. FAQ - Câu hỏi thường gặp về lương sản phẩm

1. Lương sản phẩm có phải đóng BHXH, thuế TNCN không?

Có. Lương sản phẩm được xem là tiền lương nếu trả thường xuyên và có tính chất tiền công, do đó:

• Phải đóng BHXH, BHYT, BHTN nếu là khoản lương cố định, ổn định theo quy định.
• Phải tính thuế TNCN nếu tổng thu nhập chịu thuế vượt mức giảm trừ gia cảnh.

Doanh nghiệp cần tách bạch rõ lương sản phẩm, tiền thưởng, phụ cấp để tránh sai sót khi kê khai bảo hiểm và thuế.

2. Lương sản phẩm có được thấp hơn lương tối thiểu vùng không?

Không. Dù áp dụng lương theo sản phẩm, doanh nghiệp vẫn bắt buộc đảm bảo thu nhập không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng đối với người lao động làm đủ thời gian và hoàn thành định mức lao động bình thường.

3. Có thể kết hợp lương sản phẩm với lương thời gian hoặc KPI không?

Hoàn toàn có thể và rất nên áp dụng. Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp lựa chọn:

• Lương thời gian + lương sản phẩm để đảm bảo thu nhập ổn định
• Lương sản phẩm + KPI/tiền thưởng để khuyến khích vượt năng suất

Cách kết hợp này giúp giảm rủi ro thu nhập bấp bênh, đồng thời vẫn duy trì động lực làm việc cho người lao động.

4. Lương sản phẩm tập thể có dễ phát sinh tranh chấp không?

Có thể phát sinh tranh chấp nếu không quy định rõ nguyên tắc phân chia. Để hạn chế rủi ro, doanh nghiệp nên:

• Xây dựng tiêu chí phân bổ lương rõ ràng (thời gian, hệ số, vai trò)
• Công khai cách chia lương trong tổ, nhóm
• Có người chịu trách nhiệm xác nhận sản lượng

Việc minh bạch ngay từ đầu sẽ giúp lương sản phẩm tập thể phát huy hiệu quả tích cực.

5. Doanh nghiệp nên dùng Excel hay phần mềm để tính lương sản phẩm?

Với doanh nghiệp nhỏ, mẫu Excel tính lương sản phẩm là giải pháp tiết kiệm, dễ triển khai. Tuy nhiên, khi quy mô lớn hoặc nhiều hình thức lương phức tạp, doanh nghiệp nên:

• Chuyển sang phần mềm tính lương
• Kết nối với chấm công, sản lượng, BHXH và thuế

Điều này giúp giảm sai sót và nâng cao tính minh bạch trong quản lý tiền lương

Hãy theo dõi bài viết của LÊ ÁNH HR để nắm chi tiết từng nhóm nghề và đăng ký các khóa học chuyên sâu, hỗ trợ bạn vận hành hệ thống nhân sự – an toàn – tuân thủ một cách chuyên nghiệp.

                                                                 ------------------------- 

Nếu bạn muốn phát triển sự nghiệp trong lĩnh vực nhân sự, hãy tham gia các khóa học tại Lê Ánh HR. Các khóa học này không chỉ giúp bạn nâng cao kỹ năng mà còn liên tục cập nhật những kiến thức mới nhất. Để biết thông tin chi tiết, bạn vui lòng liên hệ với chúng tôi theo số hotline: 0904.84.8855 để được tư vấn trực tiếp về các khoá học này.

LÊ ÁNH HR - Nơi đào tạo hành chính nhân sự uy tín nhất hiện nay, đã tổ chức thành công rất nhiều khóa học thuộc lĩnh vực quản trị hành chính nhân sự từ cơ bản đến chuyên sâu, học viên có thể tham khảo thêm:

• Khóa Học Hành Chính Nhân Sự Chuyên Nghiệp (Online – Offline)
• Khóa Học Đào Tạo Thực Hành C&B (Cơ Bản)
• Khóa Học C&B Chuyên Sâu
• Khóa Học Bảo Hiểm Xã Hội Từ A-Z
• Khóa Học Thuế Thu Nhập Cá Nhân Chuyên Sâu
• Khóa Học Chuyên Viên Tuyển Dụng
• Khóa Học Xây Dựng Ứng Dụng KPI Và BSC
• Khóa Học Quản Trị Hành Chính Văn Phòng

Ngoài các khóa học hành chính nhân sự chất lượng thì trung tâm Lê Ánh còn cung cấp các khóa học kế toán tổng hợp online - offline, khóa học xuất nhập khẩu online/offline chất lượng tốt nhất hiện nay.

Thực hiện bởi: LÊ ÁNH HR - TRUNG TÂM ĐÀO TẠO NGHIỆP VỤ HÀNH CHÍNH NHÂN SỰ SỐ 1 VIỆT NAM